آشنایی با استارلینک

حدود 40 % یا 3میلیارد نفر در دنیا به طور کامل از اینترنت محروم اند و در حال حاضر 4.5 میلیارد از مشترکین متصل به اینترنت امکان دسترسی به اینترنت پرسرعت، با کیفیت و ارزان را ندارند. پروژه اسپیس ایکس (Space X) به نام استارلینک خیلی از مردم را امیدوار به دسترسی به یک اینترنت پرسرعت و ارزان کرده است. در ادامه قرار است به شرح این پروژه بزرگ بپردازیم. از کی و به چه شکل این پروژه آغاز شد؟ سال 2015 به طور رسمی این پروژه شروع شد و بعد از 3سال معادل 22 فوریه سال 2018 دو ماهواره مخابراتی به طور آزمایشی به نام های تن تن A و تن تن B به مدار پایینی زمین فرستاده شد. دسته ی دوم ماهواره ها که در ردموند واشنگتن خط تولید آن راه انداخته شده بود به اسم ماموریت V0.9 (وی پوینت ناین) در سال 2019 به فضا پرتاب شده است.
اولین نسخه آزمایشی اینترنت در ماه آگوست سال 2020 در شمال ایالات متحده آمریکا و کانادا راه اندازی شد و در ماه نوامبر همان سال در دسترس عموم برای آزمایش قرار گرفت.
درباره ی اینترنت ماهواره ای چه میدانیم ؟ اینترنت ماهواره ای نو آوری جدیدی نیست و همین الان شرکت هایی که خدمات اینترنت ماهواره ای میدهند برای مثال شرکت های Viast و HughesNet فعالیت می کنند ، ولی چرا اینبار داستان فرق می کند و مورد استقبال فراوان مردم قرار گرفته است و با اشتیاق کامل اخبار پروژه را دنبال می کنند.؟
اولین دلیل و مهم ترین دلیل میتواند این باشد که پروژه ی استارلینک قرار نیست مختص یک موقعیت یا منطقه ی جغرافیایی باشد و قرار است خدمات اینترنتش در سطح جهانی باشد.
تعداد بیشتر ماهواره های این پروژه نشان دهنده ی سرویس دهی وسیع با پهنای باند بسیار بیشتر، یکی دیگر از دلایل برتری استارلینک است.
بحث Latency یا تاخیر یکی دیگر از دغدغه های مردم است که استارلینک تاخیر بسیار کمتری نسبت به اینترنت های ماهواره ای دیگه دارد.

تاخیر یا Latency

دلایل تاخیر یا Latency یا محدود بودن سرویس ها ، وجود عیب هایی در ماهواره های اینترنتی است . پیش از این شرکت ها ماهواره های خود را در مدار زمین ثابت یا به اصطلاح GEO قرار می دادند. سرعت گردش ماهواره با سرعت چرخش زمین به دور خود برابر است و همین فرایند باعثِ محدود شدن وسعت خدمات بوده به طوری که ماهواره در یک نقطه جغرافیایی به طور ثابت باقی می ماند.
این ماهواره ها در ارتفاع 35هزار کیلومتری مدار زمین قرار دارند که باعث ایجاد تاخیر در اینترنت می شوند (در بهترین حالت 550 میلی ثانیه و در حالت معمول به عدد 600 میلی ثانیه) این اعداد برای استفاده برای بازی های رایانه ای یا حتی برای برقراری ارتباط صوتی تصویری بسیار نامناسب بوده و یا حتی قابل استفاده نمیباشند.
ماهواره های استارلینک قرار است در فاز اول در ارتفاع 500 کیلومتری و در فاز های بعدی در 300 کیلومتری در مدار پایین زمین قرار بگیرند . همین موضوع باعث می شود تاخیر اینترنت استارلینک از نظر تئوری از فیبر نوری هم کمتر باشد. ولی چطور؟ چطور سیگنال های رادیویی که از زمین به فضا فرستاده میشود و از فضا دوباره برمیگردد سریع تر از کابل های فیبر نوری هست که مسیر بسیار کمتری طی می کند؟ تفاوت سرعت حرکت نور و موج های الکترو مغناتیسی در خلاء است!
با توجه به نتایجی که استفاده کنندگان از اینترنت ماهواره ای استارلینک منتشر کردند میزان Latency در حال حاضر بین اعداد 30 تا 90 میلی ثانیه است.

شروع پروژه ی پرتاب

اسپیس ایکس (Space X) در اواخر سال 2019 اولین محموله از ماهواره های عملیاتی با تعداد 60 عدد که نسخه ی 1 عملیات بود به فضا فرستاد و از آن تاریخ تا به امروز 26 آبان 1400 تعداد کل این ماهواره ها به عدد 1844 می رسد.
ماهواره های استارلینک هر کدام به تنهایی وزنی معادل 227 کیلوگرم و حداکثر پهنای باند 20گیگابایتی مجهز هستند . پروژه استارلینک از نو آوری های زیادی استفاده کرده که برای مطرح کردن هر کدام از آن ها شاید مقاله جدایی نیاز باشد ولی سعی میکنیم به طور خلاصه به مهمترین آنها اشاره کنیم.
هدف همه مشخصات و ویژگی های ماهواره های استارلینک پایین آوردن قیمت نهایی ماهواره تمرکز دارند و نه اولین بودند و انقلابی بودند.
پروژه های مشابهی با فناوری یکسان یا حتی پیشرفته تر نسبت به پروژه اسپیس ایکس در مدار وجود دارند، ولی هیچ کدام از آن ها نمی توانند از نظر قیمتی با اسپیس ایکس رقابت کنند. برای مثال ماهواره های ایریدیوم که تا پیش از این با قیمت هر ماهواره 5 میلیون دلار رکورددار ارزان ترین ماهواره های تجاری بود، قیمت تمام شده یک ماهواره استارلینک 20 برابر ارزان تر معادل 250 هزار دلار تخمین زده شده است.
برای اولین بار در تاریخ یک شرکت فضایی در حال تولید انبوه ماهواره است و همین روند باعث کاهش بسیار زیاد هزینه نهایی ماهواره خواهد شد. اکنون اسپیس ایکس ماهانه حدود 120 ماهواره یعنی تقریبا روزی 4 ماهواره تولید می کند.
یکی دیگر از ویژگی های این پروژه، مکانیزم جدا شدن ماهواره ها از موشک در مرحله دوم در مدار پایینی زمین است که در نوع خود بسیار خاص و جذاب عمل می کرد. پیش از این با استفاده از مکانیزم های فنری یا انفجاری از موشک در مرحله دوم جدا می شد که پیچیدگی خودش را داشت. در پروژه استارلینک برای رها سازی ماهواره ها از موشک در مدار پایینی زمین ، ابتدا مرحله دوم موشک، به دور خود می چرخد، سپس میله‌ای بلند را که 60 ماهواره را کنار هم نگه داشته را رها می کند و همه ماهواره ها به صورت یکجا و پشت سر هم در مدار قرار می گیرند. به دلیل نیروی مرکزگرای ناشی از چرخش ،مرحله ی دوم موشک، ماهواره ها به آرامی از هم جدا می شوند و هر کدام در مختصات جدا به طور معین که از قبل برنامه ریزی شده مستقر می شوند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.